Nico Ploum

Algemeen


Veel gedichten en liedjes in het Kerkraads Dialect zijn van zijn hand. Hij wordt geboren in 1914 op 27 december, trouwt op 15 mei 1943 Keetje Gillesen (24 november 1919 – 23 juli 2013) en overlijdt op zaterdag 7 augustus 20041)Herinneringsprentje dd 20040807. Nico en Keetje ontmoeten elkaar wanneer ze samen op 10 mei 1940 naar de binnentrekkende Duitsers staan te kijken. Zij krijgen zeker 2 dochters, Angelica en Marlene en 3 zoons, Frans (die Frank genoemd wordt2)Kerkrade Onderweg Deel 20), Paul en Wim.
Op 26 april 1996 ontvangt hij de versierselen die horen bij zijn benoeming tot Lid in de Orde van Oranje-Nassau. In 1996 wordt hij onderscheiden met D’r Julde Kompel, die hij ontvangt op 24 november 1995. In 1981, op 23 januari ontvangt hij d’r Sjwatse Kater van de Prinsenraad van Kirchröatsjer Vasteloavends Verain Alaaf Kirchroa 1936. Dit, voor zijn werk als als zanger, componist en tekstschrijver.
In 2019 wordt op 5 januari Stichting Kirchröadsjer Sjpetsiejaliteet opgericht die ijvert voor de realisatie van een borstbeeld van Nico in de Hub3)Via Limburg dd 20190109 pg 1.

In Memoriam


De maandag, volgend op zijn overlijden, verschijnt onderstaand bericht in Dagblad de Limburger.

Kerkrades favoriet carnavallist Nico Ploum (89) overleden

Welke Kerkradenaar kent hem niet? Nico Ploum. De auteur van tientallen liedjes, waaronder “Hot de Honder in d’r Sjtal, Rodazengersmarsj, Inne sjunne zommerdaag”. En niet te vergeten zijn bekendste hit: “Kirchröadsjer Maedsjer”. De man die elk jaar zijn bijdrage leverde aan de toespraak van de nieuwe carnavalsprins. Maar ook de peetvader van de Kirchröadsjer Sjlajere en het brein achter de wekelijkse gedichten in het dialect in het huis-aan-huis-blad De Zuid Limburger in Kerkrade. “En dat waren niet van die Sinterklaasgedichtjes die iedereen kan schrijven”, zegt collega-dichter Herman Hirsch. “Het waren gedichten waar verhaal in zit, met mooi rijm. Nico was daar echt een meester in. Hij was niet voor niets onze stadspoëet.”

In zijn beginjaren zocht Ploum nog wel eens de grenzen op, zegt Karel Thelen, oud-secretaris van de dialectvereniging Kirchröadsjer Plat en al meer dan twintig jaar een goede vriend van Ploum: “Zijn lied Ja, die mokkel werd in 1949 door de plaatselijke overheid te schunnig gevonden en geboycot. Maar in Keulen scoorde hij een hit. Het duurde niet lang of heel Kerkrade zong “Ja, die mokkel, ja die pöl die wèl iech pütsje.”

Zijn woning aan de Oranjestraat werd wel eens gekscherend Huisje Weltevree genoemd. Zeker in de jaren tachtig toen hij een paar kamers verhuurde aan jongeren en deze woning het middelpunt werd van de dialectmuziek in Kerkrade. Maar waar veel Kerkradenaren hem ook van kennen is zijn fiets. Thelen: “Hij kon beter fietsen dan lopen. Tot ver in de tachtig reed hij nog naar de Ardennen en Noord-Limburg. Hij deed nog allerlei boodschapjes voor zijn zoon die het sanitairbedrijf van hem heeft overgenomen. Knijper in de broekspijpen. Wel altijd een heer, ook op de fiets.”

Het bericht van zijn overlijden kwam voor Hirsch als een een verrassing: “Ploum was een taaie. We wisten dat hij oud was, maar hij kon nooit stil zitten. Was altijd vrolijk. Als hij de kans kreeg dan stond hij achter de microfoon. Soms moest hij dan naar adem happen, maar hij stond er.”

Daarom realiseerde je je niet dat hij bijna negentig was, blijkt uit verschillende reacties. “Een echte levenskunstenaar”, voegt Thelen er aan toe. “Je kon nog geen vijf minuten bij hem binnen staan of hij zat achter de piano. Hij had zich het dialect op een heel specifieke manier eigen gemaakt: recht voor zijn raap, kort, bondig, sterk met de omgeving verbonden.”

Ploum kreeg in zijn leven erkenning voor zijn werk. Hij werd Ridder in de orde van Oranje Nassau en hem viel ook de hoogste plaatselijke carnavalsonderscheiding ten deel: D’r Julde Kompel.

Het afgelopen jaar namen zijn krachten steeds verder af. Rondom de jaarwisseling zette hij zijn wekelijkse gedichten voor de Zuid-Limburger stop. De inspiratie bleef steken. Hartproblemen zorgden ervoor dat hij steeds meer ging slapen en zaterdag werd hij thuis in zijn eigen bed niet meer wakker uit een middagdutje. Op het het gedachtenisprentje staat bij zijn overlijden de tekst uit “In d’r Sjoeës van de Hemet”:

Went ‘t sjtil weëd doa va binne

Da weëd diech waal ieëtsj richtieg kloar

Dat de tsiet die-ts te tsezame

De sjunste van die leëve woar

Carriere


Nico werkt in het loodgietersbedrijf van zijn vader te Spekholzerheide tot 1 januari 1955. Hij start op die datum een eigen loodgietersbedrijf in Kerkrade-Centrum aan de Oranjestraat 18. Vijftien jaar later gaat het bedrijf over in handen van zijn zoon, terwijl hij werknemer blijft. In 1980 gaat hij met pensioen. Aan het begin van de jaren 30 van de 20e Eeuw volgt hij een opleiding tot tenor bij de muziekpedagoog Morten Svenson. Vanaf dat moment tot aan het begin van WO II is hij verbonden aan de Opera van Aken4)Kerkrade Onderweg Deel 20.

Producten


Raimelereij


Dit is een verzameling gedichten en spreuken die in een gegeven periode achterop de afstreepkaartjes van Café Jo Goebbels verschijnen. Hieraan werkt Nico mee, maar ook Frans Haselier.

Verwend
De mam broecht mar tse piepe
Da kunt d’r pap al mit d’r öal

Liedjes gerigistreerd bij BUMA-STEMRA

  • ’t Retsept
  • A Mo Ka Ka
  • Ai Ai Ai
  • Alleloejah
  • Cleopatra
  • D’r Diamant
  • D’r Haan
  • D’r Kraneweier
  • Dao Bin Ich Heem
  • Dat Ligt An ‘t Vruijoar
  • Doa Bin Iech Heem
  • Dreumerij
  • En De Sjpas Die Kent Jing Jrenze
  • En v’r Hant Wat v’r Hant
  • Eva
  • Het Treintje
  • Hot De Honder In D’r Sjtal
  • Iech Bin Kapot
  • Inne Klinge Italjener
  • Isabella
  • Ja, die mokkel
  • Jans Kirchroa Sjleet De Tsiem
  • Jarde Marsj (Jo Schulteis / Nico Ploum)
  • Kirchröatsjer Meedsjer (Pierre Wijnnobel / Nico Ploum; Benelux Music)
  • Klumme Is En Blief E Paradies
  • Klummesj Maeisje (Ploum / Ritzen)
  • Kom Noen Hod Miech Doch Ins Vas
  • Krismes (Nico Ploum / Frans Senden)
  • Lekker Lekker
  • Madam
  • Mamma
  • Maria Magdaleen
  • Marie Marie
  • Maria
  • Mie Klaveer
  • Nog Nie Woar ‘t Leëve Zoeë Sjun
  • O Lieza O Lieza
  • ‘t Poeffele Bella
  • Polonaise
  • Sjtute Fieng
  • Troane
  • Wat Kunt Dat Kunt
  • Zoeë Is Kirchroa

Niet Geregistreerd bij BUMA-STEMRA

  • Aod Eresjting
  • Inne sjunne zommerdaag
  • Rodazengersmarsj
  • Vier blieve hu i Kirchroa

Trivia


Borstbeeld:

In 2018 start op 5 november een Crowd-fundings actie voor een borstbeeld van Nico in de HuB5)Via Limburg dd 20181114 pg 10. Dit op initiatief van Marc Charlier, Joost Meijs en Marc Hermans. Maria Stams en José Fijnaut, die in Atelier K onder de naam Koppig Limburg een eigen atelier voor portretten hebben, krijgen de opdracht om het beeld te maken. De onthulling vindt plaats voorafgaand aan het derde Sjpetsiejalietètekonzeët in de HuB op 28 november 2019.6)De Limburger 20191105

Tuinhuis:

Zijn tuinhuis, de plek waar vrijwel al zijn teksten en muziek geschreven worden, wordt in 2006 in verband met uitbreiding van het familiebedrijf Ploum-Gillessen te koop aangeboden. Het tuinhuis wordt in 1976 neergezet en uitgerust met rustbank en harmonium. Het wordt even later aangeschaft door Conferentiecentrum Rolduc en gaat deel uit maken van de kerst-expositie. Anno 2016 staat het bij bloemisterij Abby Lempers aan de Graaf Saffenburgweg. Begin 2020 is het tuinhuisje in zeer slechte staat. Men zoekt een timmerman die bereid is om het op te knappen. Het bordje met het opschrift 1972 dat boven de deur hing, hangt tegenwoordig bij café A Jenne Sjlaagboom.

Huisje Weltevree:

Aan het begin van de jaren 80 wordt een aantal kamers boven het loodgietersbedrijf verhuurt. De voornamelijk jonge huurders worden al snel betiteld als de eerste Kerkraadse commune onder de naam “Huisje Weltevree”. Een deel van de bewoners vindt zich terug in de formatie Ummer d’r Neaver.

Knipa meets Ploum:

Op 16 februari 2014 vieren de jubilerende carnavalsverenigingen De Winkbülle en Kirchröatsjer Vasteloavends Verain Alaaf Kirchroa 1936 hun leven met een eerbetoon aan Wiel Knipa en Nico Ploum. Met medewerking van Joost Meijs, Frits Pelt, Marc Hermans en Hans van der Locht.

Aubade:

Nico brengt Keetje een aubade onder het balkon, tijdens WO II, tijdens het sper-tijd. Het kost hem een nachtje brommen in het politiebureau7)Kerkrade Onderweg Deel 20.

Naamgeving:In 2016 en 2017 stijgt de animo een toponiem naar Nico te vernoemen. De volgende plekken worden in de Social Media genoemd: het Martin Buberplein, een pop-up-pool aan de Hoofdstraat, het Stadspark en op 12 november 2017 wordt ludiek voorgesteld het Wijngracht Theater naar hem te vernoemen.

Google Maps:

Wie in Google Maps de naam Nico Ploum Park intoetst ziet dat een deel van het Stadspark naar Nico genoemd is. Een en ander kan niet door de gemeente bevestigd worden, maar dat mag de pret niet drukken. Betrokkenheid bij de naamgeving van de makers van deze encyclopedie berust niet op toeval.

Documentaire:

In 2019 maken Ruud Kleinen en Sander Selen voor L1 de documentaire “Nico Ploum – Alles vuur applaus”. De première vindt plaats voorafgaand aan het derde Sjpetsiejalietètekonzeët in de HuB op 28 november 2019 en later wordt de film nog op L1 vertoond.

Verder


Delen:
Deel dit artikel per mail










Verzend

Voetnoten[+]

laatste update doorMartin Krewinkel op 4 maart 2021
72 x gelezen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *