Post- en Telegraafkantoor

Kerkrade-Centrum


Voorgeschiedenis


Per 10 mei 1829 wordt vestigt PTT zich in de gemeente Kerkrade en het nieuwe postkantoor aan de Hoofdstraat geopend. Voor 1830 ressorteert de postbezorging binnen de Gemeente Kerkrade onder het postkantoor van Maastricht. In 1930 wordt op de Locht een Bewaar- en Distributiekantoor voor brieven en pakketten ingericht. Dit kantoor wordt gevestigd in huize De Drie Vogels van Arnold Mostard. Koeriers brengen de post naar de Locht en daar wordt ze drie keer per week opgehaald door veldwachters die ze dan naar de bezorgers brengen.

Vanaf 1 september 1850 behoort Kerkrade postaal onder het nieuwe postkantoor van Heerlen. Op het verzoek in 1864 van de Gemeenteraad van Kerkrade aan de Minister van Financiën om een hulpkantoor in Kerkrade te vestigen wordt afwijzend beslist.

Eigen hulppostkantoor


In 1873 is het zover. Kerkrade krijgt een eigen hulppostkantoor. Het kantoor is op de Markt gevestigd, tegenover de “ronge pool”, ongeveer ter plaatse van het tegenwoordige pand Markt 53. Vermeldenswaardig is het feit dat men over een tweetal “naamstempels” beschikt: KERKRADE en KERKRAEDE.

Hulpkantoor wordt hoofdkantoor


In 1896 deelt het gemeentebestuur van Kerkrade aan de Inspecteur der Posterijen te Arnhem mee dat men bereid is een postkantoor te bouwen. Ook wordt meegedeeld dat men aan de voorwaarden voor de oprichting van een telegraafkantoor te Kerkrade zal voldoen. Met ingang van 1 oktober 1897 wordt het hulpkantoor Kerkrade omgezet in een hoofdkantoor. Dit pand wordt voor een bedrag van fl. 600 per jaar gedurende een termijn van 10 jaar gehuurd. Schaesberg, Waubach en Eygelshoven ressorteren onder Kerkrade.

Eerste directeuren


De heer B. v.d. Linden wordt in 1897 benoemd tot directeur van dit eerste postkantoor te Kerkrade.
Hij zal in 1904 worden vervangen door de heer E.M.L. Gielen. Deze blijft echter maar korte tijd (tot 16 december 1904). Zijn opvolger is de heer A. Pisters. In 1907 wordt hij vervangen door de heer Kniphorst.

Rijkstelefoonkantoor


In 1899 wordt op Rolduc een Rijkstelefoonkantoor geopend.

Tijdelijk perceel


Omdat men het niet eens wordt over een verlenging van de huur voor de periode 1907 (einde oude huurcontract) en opening nieuwbouw postkantoor (1909) wordt besloten het postkantoor tijdelijk te vestigen op de hoek O.L. Vrouwestraat-Hoofdstraat. Dit pand is geschikt om er de Posthulptelegraaf- en Rijkstelefoondienst in te huisvesten. Aangezien de ruimte echter te beperkt is om er ook de bestellerskamer in onder te brengen, wordt ook het daarboven gelegen lokaal gehuurd. Voor de bewoners van de kom van Kerkrade is deze tijdelijke huisvesting, aangezien er in hun directe omgeving géén brievenbus is geplaatst, erg vervelend.

Bouwterrein


Er worden diverse bouwterreinen aangeboden. Als de meeste geschikte worden beschouwd het terrein aan de Markt op enkele huizen afstand van het oude postkantoor. Dit is in het bezit van apotheker C. Ackens. De vraagprijs is echter veel te hoog. En een terrein, een boomgaard, in het bezit van de heer J. Chermin. Dit terrein heeft een voorkant van 30 m en is 132 diep. Aan de achterkant loopt het perceel een beetje smal bij. Oppervlakte 37.20 are. De vraagprijs bedraagt fl. 50 per roede. Bij aankoop van het hele terrein zou de vraagprijs verlaagd worden naar fl. 40 per roede. (De roede is de gebruikte maat in Kerkrade. Een roede is 20.52 m2 ). Uiteindelijk wordt na enige onderhandelingen een terrein ter grootte van 1.400 m2 gekocht voor fl. 3.000. In december 1912 zal van het perceel een stuk grond van 207 m2 aan de Gemeente Kerkrade worden verkocht voor fl. 443,57. Dit stukje perceel zal worden gebruikt voor de aanleg van een nieuwe weg.

De bouw


Het ontwerp van het nieuwe postkantoor is van de architect en rijksbouwmeester Ir. D. Knuttel. Na een tweetal ontwerpen en een derde gewijzigde versie, wordt uiteindelijk het vierde voorstel goedgekeurd. De oorspronkelijke begroting bedraagt fl. 23.775. Daarbij worden nog kosten begroot voor extra kosten, werken in gewapend beton, rolluiken, kluisdeur, stenen muur om de tuin en het bestraten van de toegang tot de los- en laadplaats. Het werk wordt gegund aan W. Seuren te Venlo voor fl. 20.259. De overige activiteiten worden aan diverse andere ondernemers uitbesteed.

Architectonisch


De architectuur van het gebouw is te rekenen tot de Overgangsstijl met mogelijke tendensen van Noord-Hollandse en Scandinavische bouwwijzen.
Het pand heeft voor Kerkrade zeldzaamheidswaarde omdat het qua uitstraling en materiaaltoepassing afwijkt van in deze regio gangbare bouwwijzen.

Opening

Op 28 september 1909 wordt het postkantoor aan de Hoofdstraat 16 officieel geopend. In de volksmond wordt het gebouw “Het Zwitsers landhuis” genoemd.

Postcheque- en Girodienst

Naar aanleiding van het Koninklijk Besluit van 31 december 1917 is van af 16 januari 1918 op alle kantoren deze dienst beschikbaar.

Uitbreiding postkantoor

In 1919 kwam men tot de conclusie dat het gebouw te klein was geworden. O.a. door een substantiële uitbreiding van het kantoorpersoneel.
De uitbreiding werd op 1 juli 1920 onderhands gegund aan de heer W. van Wersch te Bleijerheide voor het bedrag van fl. 50.191. Tijdens de verbouwing werd in juli 1922 toestemming gegeven om een riolering aan te leggen en het gebouw aan te sluiten op het gemeenteriool Kosten fl. 160.

Directeuren

In juli 1925 solliciteert directeur R.W. Langereis naar de functie van directeur te Heerlen. Aangezien hij de oudste sollicitant is, is zijn benoeming vrijwel zeker!
Zijn opvolger is de heer E. Fliek. Deze wordt op zijn beurt in september 1938 opgevolgd door
L. Schreurs.

Nieuwe verdeling hulpkantoren

Ingang 15 mei 1927 komen de hulpkantoren Spekholzerheide en Terwinselen onder kantoor Kerkrade. De hulpkantoren Eygelshoven, Haanrade, Nieuwenhagen, Schaesberg en Waubach vallen nu onder de verantwoording van het kantoor Heerlen.

Postzegelautomaten

In 1937 wordt vergunning verleend voor het aanbrengen van twee postzegelautomaten tegen de gevel van het postgebouw Hoofdstraat 16 te Kerkrade.

Beeltenis H.M. de Koningin

Op 11 november 1944 wordt de beeltenis van H.M. Koningin Wilhelmina weer opgesteld. Deze was op bevel van de Duitse bezetter in 1941 verwijderd.

Mijnschade

In het jaar 1950 wordt de eerste mijnschade geconstateerd aan het hoofdkantoor.

Nieuwe directeuren

Op 1 augustus 1961 wordt de heer J. van Vught benoemd tot opvolger van de heer E. Govaert.
Laatstgenoemde was de laatste 14 jaar directeur in Kerkrade. In oktober 1966 vindt de benoeming plaats van de heer G. Bos als directeur. Hij zal op 1 juni 1982 opgevolgd worden door de heer M. van Heugten. In 1984 wordt Drs. A. van Ommeren de nieuwe directeur.
Directeur Van Ommeren wordt opgevolgd door de heer H. Coenen. Op 1 maart 1991 wordt Ing. M. Adams benoemd tot directeur. Na een kort directeurschap krijgt Kerkrade de eerste vrouwelijke directeur: mevrouw J. Sohl.

Verbouwingen

In oktober 1964 wordt het postkantoor verbouwd voor ruim fl. 50.000.
In de Grupellostraat komt in februari 1966 een zelfbedieningsruimte. Hierin bevinden zich o.a. 140 postbussen, telefooncel, postzegelautomaten.
Op 8 januari 1988 heropent burgemeester Mr. J. Smeets het grondig verbouwde postkantoor.

Op zoek naar nieuwe locatie postkantoor

Aanvankelijk is het nieuwe postkantoor gepland in de grote centrumflat aan de Kerkraadse Markt. Een volgende optie is het voormalige politiebureau aan de Poststraat. Ook het slopen van het politiebureau en het op deze plek herbouwen van het postkantoor is een mogelijkheid. Daarna worden door de Gemeente Kerkrade een tweetal woningen in de Kloosterraderstraat tegenover het politiebureau gekocht. Dit met het doel op deze plek het nieuwe postkantoor te vestigen. Ook locaties aan de Wijngracht en in de Wijngrachtpassage zijn als mogelijkheid bestudeerd. Na vijf jaar wordt in 1981 uiteindelijk besloten géén nieuw postkantoor in Kerkrade te bouwen. Uiteindelijk wordt het postkantoor Kerkrade definitief gesloten.

Gemeentelijk monument

In maart 2021 wijst de Gemeente Kerkrade  op advies van het Cuypersgenootschap het oude postkantoor aan als gemeentelijk monument. Er wordt gekeken naar een mogelijke nieuwe bestemming.  Voor de Gemeente Kerkrade is van belang dat de historische voorgevel intact blijft. Per 11 november 2021 blijkt het postkantoor, dat dan al jaren te koop staat voor een prijs van €675.000,-, te zijn verkocht.

Tekst: Ley Kerres

Locht


Op de Locht wordt op een vooralsnog onbekende datum een postbewaarcentrum geopend. Hier wordt door de diligence van Sittard naar Aken, de post afgegeven. De veldwachter neemt deze post dan mee naar de geadresseerde. Vanaf 1853 wordt de post vanuit Heerlen bezorgd. De introductie van standaard brievenbussen vindt plaats op 24 augustus 1850.

Kerkrade-West


Zie de betreffende pagina Postkantoor Kerkrade-West

Beitel


In 1984 wordt het voorsorteercentrum op het Industriegebied de Beitel geopend. Na een grondige renovatie wordt in 1988 het hoofdkantoor heropend.

Postkoor


Op 9 maart 1978 richt directeur G.N. Bos het Kerkraads Postkoor op. In eerste instantie treedt het koor alleen op tijdens bedrijfsactiviteiten, maar later wordt ook buiten het bedrijf opgetreden. In maart 2003 bestaat het koor 25 jaar.

Dirigenten


  • 1995-0000 Fer Heyendael
  • 1980-1995 J. Augenbroe
  • 1978-1980 J. Gouders
Laatst bijgewerkt doorMartin Krewinkel op 24 januari 2022
345 x gelezen

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en Google Privacy Policy en Servicevoorwaarden toepassen.