Van schandpaal en galg

Straffen van weleer


In vroeger tijden is men heel vindingrijk als het gaat om het straffen van wetsovertreders.

Soms wordt iemand naar een tuchthuis gestuurd, maar gevangenisstraffen zijn in die tijd nog niet gebruikelijk. Bij lichte vergrijpen kiest men voor een schandstraf: de gestrafte wordt vastgebonden aan de schandpaal (soms ook gerechtspaal, geselpaal of kaak genoemd) en het toegesnelde publiek mag zich uitleven door van alles en nog wat in zijn richting te gooien. Een enkele keer krijgt deze straf een verrassende wending, zoals bij Daniël Defoe. Hij wordt in 1703 veroordeeld tot de schandpaal vanwege het verspreiden van een opruiend geschrift. Hij is echter razend populair en wordt door het publiek bestrooid met bloemen.

Bij een zwaarder vergrijp of bij herhaling kiest men voor een zwaardere straf. In dat geval komt er een beul aan te pas die belast is met de uitvoering van de straf. Geseling met de zweep of de stok is gebruikelijk. Maar ook brandmerken is een ware publiekstrekker. De schandpaal is tot de 18e eeuw in gebruik.

De doodstraf kun je krijgen voor valsemunterij, brandstichting, diefstal, moord en zelfs homoseksualiteit. Het martelen van een verdachte totdat hij niet meer kan en een schuldbekentenis aflegt is gebruikelijk. De vermeende Bokkenrijders hadden er, als ze in leven waren gebleven, boeken over kunnen schrijven. De uitvoering van de doodstraf kan gebeuren door onthoofding, wurging aan de schandpaal of kaak of door ophanging.

Kerkrade kent drie plaatsen waar veroordeelden terecht worden gesteld door verhanging. Een galg is te vinden:

In Herzogenrath is een galg te vinden aan de Beckenberg, de huidige Leonardusstraat.

Trivia


  • Een wereldberoemde ter dood veroordeelde is Elsje Christiaensen. Zij wordt in 1664 in Amsterdam ter door veroordeeld door verwurging aan de schandpaal. Rembrandt maakt twee tekeningen van haar gemaakt. De stad Amsterdam vernoemde in 2016 een brug in Amsterdam-Noord naar haar.
  • De Kerkraadse Annigien Peters vindt in 1631 de dood aan de kaak en haalt met haar verhaal de Kampener Almanak van 2006.
Delen:
Deel dit artikel per mail










Verzend
laatste update doorMartin Krewinkel op 11 december 2020
19 x gelezen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *