Staatsmijn Wilhelmina is de oudste Staatsmijn van Nederland en is officieel gelegen te Terwinselen, genoemd naar Wilhelmina Van Oranje-Nassau. Hoewel zij wordt aangeduid met de ligging Terwinselen, ligt een deel van het mijnbedrijf in Schaesberg (Gemeente Landgraaf). De gemeentelijke grenzen rondom Terwinselen zijn nogal eens verschoven. De laatste aanpassing was de gemeentelijke herindeling van Kerkrade in 1982.
Het bedrijf
Het mijnbedrijf levert tevens het warme water aan het badhuis te Terwinselen. Op 8 januari 1903 wordt zij officieel aangemerkt om te ontginnen. Deze ontginning start in 1906 en eindigt in 1969. De opening is echter eerst in 1909 op 1 januari. Het concessieveld waar binnen zij opereert heet Ernst. In deze periode produceert zij 59.235.000 ton steenkool met 2 schachten waarvan de diepste tot 823 meter gaat.
In 1946 ontploft op 6 juli mijngas. In eerste instantie overlijden 6 mijnwerkers en later 2 anderen aan de gevolgen van de opgelopen brandwonden.
 |  |  |
Monument
Wanneer de Staatsmijnen 50 jaar bestaan wordt in 1952 een monument, een mijnlamp, geplaatst. Dit monument zal echter al vrij snel verdwijnen met onbekende bestemming. In 2019 start een crowd-fundingsactie om een vergelijkbaar monument te plaatsen1)Dagblad de Limburger dd 2019-01-04 pg 7.. Dit resulteert uiteindelijk in het Mijnwerkersmonument Terwinselen.
Met het verwijderen van een schoorsteen, 10 jaar na de sluiting, op 10 februari 1979 verdwijnen bijna de laatste resten van deze mijn. Van de oorspronkelijke mijn is niet veel bewaard gebleven: een stuk mijnspoor met twee wagons, de Gedachteniskapel Mijnwerkers en de oude leermijn gebleven. Daarnaast nog en een stukje mijnmuur op en de markante mijnwerkershuizen
 |  |  |  |
Trivia
Naar werktuigkundig Directeur R. de Kat is het De Katplantsoen genoemd in Schaesberg.
Voetnoten