Dit is een Nederlands merk dat zich toelegt op de ontwikkeling van handelsketens met producenten in Afrika, Azië en Latijns-Amerika en maakt zich sterk voor eerlijke producten voor een eerlijke prijs.
Het begint allemaal in december 1958 als Enny Wolak samen met Frans Roukens en Paul Meijs ten bate van de arme vissersbevolking op Sicilië een melkpoeder-actie op touw zet. Dit resulteert in de oprichting van het Komitee Steun Onderontwikkelde Streken (SOS) per 4 januari 1959. Aanvankelijk fungeert SOS als fondsenwerver, maar later wordt in de sloppenwijken van het Haïtiaanse Port-au-Prince samen met de Nederlandse pater Laurens Bohnen een houtsnijwerkplaats opgericht. In 1967 wordt het eerste Fair Trade product door SOS geïmporteerd: het houten beeldje “Danspaar” uit de werkplaats van Bohnen.
In 1967 wordt aan de Holzstraat de eerste SOS Wereldwinkel geopend. Hier is dan ook het hoofdkantoor gevestigd. In 1969 volgt een tweede filiaal te Breukelen. In 1972 heeft de Kerkraadse Stichting SOS twintig medewerkers: 11 Zuid-Limburgers, 4 Duitsers en 5 Belgen. In de beginjaren, tussen 1959 en in ieder geval 1974, kent de stichting een eigen tijdschrift: S.O.S. en de 3e Wereldhandel.
Hoewel veel mensen positief zijn over het idee is de winkel niet echt een succes. Dit verandert als Paul Meijs in 1973 50.000 kilo koffie besteld bij kleine koffieboeren in Guatemala. In datzelfde jaar opent prins Claus in Kerkrade het vernieuwde magazijn. De koffie wordt niet alleen verkocht in de eigen winkel, maar vindt haar weg naar de klanten ook via onder meer locaties als de Meubelbeurs en apotheek van Wersch. Apotheker Loek van Wersch is een van de medewerkers bij de stichting. Naar aanleiding van een koerswijziging door Paul Meijs treden in 1975 en latere jaren veel medewerkers terug.
Tussen 1979 en 1980 wordt naast koffie en thee suiker geïntroduceerd, waarmee de weg open ligt voor andere levensmiddelen. In 1986 verhuist het magazijn naar haar huidige locatie in Culemborg.
In 1980 verandert de naam in SOS Wereldhandel. Acht jaar later komt een grote doorbraak met de introductie van het eerste keurmerk onder de naam Max Havelaar. Op 15 november 1988 ontvangt prins Clauss het eerste pak Max Havelaar koffie. In de jaren die volgen wordt het assortiment uitgebreid met thee, honing, chocolade en later zelfs kleding. In 1994 verandert de naam in Fair Trade Organisatie.
Op 19 mei 2000 wordt de vestiging in de Theaterpassage geopend. De doelstelling van een wereldwinkel is het bedrijven van eerlijke handel met producenten en leveranciers in ontwikkelingslanden. De franchiseformule Wereldwinkel valt tegenwoordig onder de internationale organisatie Fair Trade Original, een naamsverandering die in 2006 plaatsvindt. De winkel verhuist in 2011 naar Markt 6 en op 20 maart 2014 verhuist de winkel naar Hoofdstraat 10. De nieuwe winkel wordt dan heropend door Vivian Lataster.
Chronologie
1959 – Opgericht op 4 januari. De stichting geeft een blad uit: S.O.S. en 3e Wereldhandel
Jaren 70 van de 20e Eeuw – Andere vestigingen volgen in de rest van Nederland en de formule wordt ook in andere landen als Oostenrijk, Zwitserland en Duitsland opgepakt. Deze worden later zelfstandige ondernemingen.
1967 – De allereerste winkel wordt geopend aan de Holzstraat.
1969 – Opening filiaal in Breukelen.
1973 – De stichting start met de import van koffie uit Guatamala.
1974 – Opening van winkels in Genk en Leuven
1976 – De naam verandert in Stichting SOS Wereldhandel, na de door SOS internationale georganiseerde handelsconferentie te Noordwijkerhout.
1979/1980 – Introductie suiker en andere levensmiddelen.
1987 – De verkoop van koffie aan grootverbruikers als overheid en instellingen start
1980 – De naam verandert in SOS Wereldhandel.
1988 – De stichting mede-ondertekent het Max Havelaar Keurmerk. Het keurmerk is een onafhankelijke keur geïnitieerd door Bert Beekman. Het is een reactie op de wildgroei van de vele derde wereld initiatieven die producten importeren.
1990 – De stichting is mede-oprichter van de European Fair Trade Association (EFTA)
1994 – De naam wordt veranderd in Fair Trade Organisatie.
2000 – De wereldwinkels (Fair Trade Shops) worden ondergebracht in een Franchise formule.
2006 – De naam wordt veranderd in Fair Trade Original. De eerste 15 producten worden in reguliere supermarkten aangeboden.
Trivia
Op diverse plekken valt te lezen dat de allereerste Wereldwinkel in 1969 te Breukelen geopend zou zijn. Dit is echter onjuist!
Foto’s beneden: De suiker wordt opgehaald in Zaandam. Foto’s met dank aan Viviënne Crutzen.
 |  |  |