Naar carnaval wordt door menigeen reikhalzend uitgekeken. Nog één keer flink losgaan voordat de 40 dagen durende vastentijd aanbreekt. Carnaval vieren in tijden van oorlog of rampen blijkt echter een ethisch thema. Feesten is voor de een op zo’n moment een uitstekende uitlaatklep, voor de ander is het moreel verwerpelijk.
De Tweede Wereldoorlog
Officieel wordt er in de bezettingstijd 1940-1945 geen carnaval gevierd. Op 22 januari 1940 kondigt de Territoriaal Bevelhebber in Zuid-Limburg, luitenant-kolonel Albert Govers, af:
“Het is gedurende de carnavalsdagen verboden:
1e: zich gemaskerd, vermomd en/of gecostumeerd op den weg of in inrichtingen te bevinden,
2e: op den weg optochten te houden of daaraan deel te nemen,
3e: op den weg muziek te maken.”
Raadslid Wehrens pleit in Kerkrade nog voor het toestaan van dansmuziek, want die is immers in Duitsland ook niet verboden. Hierop meent collega Ackens dat hij dan maar naar Berlijn moet gaan! Tot genoegen van de kerk, die in carnaval een feest van onzedelijkheid en losbandigheid ziet, blijft het decreet van Govers ook in Kerkrade officieel gehandhaafd. Ondertussen wordt er toch stiekem gevierd, zij het dan alleen maar binnenshuis. Nadat de Duitsers in mei ook Nederland binnenvallen is het echter gedaan met de feestvreugde. Alle carnavalsactiviteiten worden tot nader bericht zoveel mogelijk opgeschort. Er wordt in de oorlogsjaren wel nog in het geheim vergaderd, zo blijkt uit archiefstukken van de KVV. In 1943 wordt er zelfs nog een onderscheiding uitgereikt aan de Brand Bierbrouwerij in Wijlre. CV Burgerlust komt in de oorlogsjaren slechts één keer in vergadering bijeen. Het enige agendapunt is dan een bedrag ter hoogte van Fl.300,- ter beschikking te stellen aan de nabestaanden van de slachtoffers van het bombardement op 27 juli 1943.
De eerste optocht trekt pas in 1946 weer door de straten.
Het weer als spelbreker
Op 1 februari 1953, twee weken voor carnaval, wordt Zeeland getroffen door de Watersnoodramp. Dit heeft de verschillende verenigingen doen besluiten de officiële feestelijkheden in dat jaar niet te laten doorgaan.
In 1969 is het weer de grote spelbreker. Er valt een enorm pak sneeuw, tot tientallen centimeters dik. Hierdoor is het onmogelijk om optochten door te laten gaan. D’r Jroeëse Tsóg van Kerkade trekt de zondag na carnaval. In 1990 en later ook in 2016 en 2020 zorgen hevige stormen ervoor dat er de meeste optochten geen doorgang vinden. In alle genoemde jaren wordt het feest wel binnen, in de cafés en zalen, gevierd. Alleen in 1990 trekt de optocht tijdens halfvasten, vier weken na carnaval, door de Kerkraadse straten.
De Golfoorlog
Op 17 januari 1991 vallen bommen op de Irakese hoofdstad Bagdad. Irak is Koeweit binnengevallen, maar met hulp van een internationale coalitie onder leiding van de Verenigde Staten worden de troepen weer snel verdreven. Aangezien Nederland zowel diplomatiek als militair bij de Golfoorlog betrokken is volgt er een brede discussie over het al dan niet kunnen laten doorgaan van carnaval in dat jaar. In navolging van steden als Aken, Keulen en Düsseldorf besluiten de Bond van Carnavalsverenigingen in Limburg (BCL) en de Samenwirkende Limburgse Vastelaovesvereiniginge (SLV) alle buitenactiviteiten te schrappen. De meningen zijn verdeeld en de gemoederen lopen hoog op, maar de beslissing is genomen. In 1991 zijn er geen officiële festiviteiten. Dolf Dormans van BCL is van mening dat er altijd wel ergens ellende is en ook zijn collega Jean Janssen van de SLV is die mening toegedaan, maar sleuteloverdrachten worden afgeblazen en diverse optochten gaan niet door. Toch wordt er uiteindelijk overal carnaval gevierd.
Corona
Kort vóór carnaval 2020 wordt duidelijk dat de wereld verrast wordt door een nieuw en dodelijk virus. De festiviteiten gaan in dat jaar nog door, maar vervolgens gaat het land steeds verder op slot om verspreiding van het virus te voorkomen. Pas in 2022 zijn festiviteiten weer mogelijk, maar het opheffen van de beperkende maatregelen per 25 februari, de vrijdag vóór carnaval, komt te laat om nog veel te organiseren. In allerijl wordt dankzij Kirchröadsjer Sjpaskloeb SjunJek op de Markt een podium geplaatst waar artiesten optreden. De optochten gaan echter niet door. Inmiddels zijn groeperingen opgestaan die zich verzetten tegen de Coronamaatregelen. Ruim voor carnaval wordt al een oproep geplaatst om carnavalszondag op Het Plein in Kerkrade-West en maandag op het Ackensplein te verzamelen om een alternatieve optocht te lopen. De plannen worden ontraden door burgemeester Petra Dassen, omdat er langs de route geen beveiliging aanwezig is.