St. Barbara

Patroonheilige


De heilige Barbara is sinds de Middeleeuwen patroonheilige van beoefenaars van gevaarlijke beroepen zoals mijnwerkers, brandweerlieden, klokkenluiders, metaalgieters, etc. Aan het einde van de 3e Eeuw wordt Barbara geboren als dochter van de welgestelde, niet gelovige, vader Dioscorus in het huidige Izmid in Turkije. Haar sterfjaar is volgens overlevering in het jaar 306; in de tijd van keizer Galerius Valerius Maximinus, de opvolger van Diocletianus.

Barbara is ook de beschermvrouwe van de artilleristen. In het begin van de 19de eeuw wordt in Nederland een poging gedaan de viering van Sint-Barbara ook hier te introduceren. Prins Frederik, de jongere zoon van koning Willem I, nodigt op 4 december 1820 in Breda officieren van de artillerie bij zich uit ‘ter eere van Sainte-Barbara’, maar deze viering kreeg geen vervolg. Pas een eeuw later, in 1936 wordt de viering weer opgepakt, als 63 artillerieofficieren op 4 december bijeenkomen in een zaal van Bagatelle in ‘s-Gravenhage. Sinds de Tweede Wereldoorlog wordt het feest ieder jaar door officieren van de artillerie gevierd.

Zij staat bekend om haar uitzonderlijke schoonheid, haar geleerdheid en haar zuivere inzichten. Alle rijke jongelingen uit die streek dingen naar haar hand, maar zij vindt dat zij haar leven iets anders moet geven, iets dat haar nog niet bekend is. Steeds vindt zij de weg naar een kleine groep christenen die in die tijd onder voortdurende angst moeten leven voor de keizerlijke vervolgingen. Zij wil meer over dit bijzondere geloof weten en steeds meer wordt haar bewust, dat dit haar verdere levensweg gaat bepalen. Haar vader, die een fanatieke christenvervolger is, besluit Barbara van de christenen weg te houden door haar in een toren, nabij het huis, in te sluiten. Hij geeft opdracht voor de bouw van deze toren waarin twee vensters moeten komen. Barbara geeft echter de opdracht om er drie in te plaatsen om zo de heilige Drie-eenheid als symbool in de muur te kunnen zien. Bij afwezigheid van haar vader laat zij zich dopen. Haar vader ontsteekt in woede en sleept haar voor de stadhouder die haar laat geselen. Het verhaal gaat dat Christus haar in die nacht de wonden verzorgt. Steeds weer wordt zij op bevel van de stadhouder vreselijk gefolterd, maar een engel bedekt haar vreselijke wonden met een wit kleed. Wanneer de stadhouder bemerkt dat zijn acties geen effect hebben laat hij haar door het zwaard ombrengen. Haar eigen vader voltrekt dit vonnis. Gelijk daarop wordt hij door de bliksem getroffen.

Naar verluidt zijn in het jaar 1000 de relieken vanuit de Marcus kerk in Venetië naar het eiland Torcello gebracht.
Vanaf de 9e Eeuw ontstaat een wijd verspreide verering voor haar als heilige. Patrones van gevaarlijke beroepen is zij sedert de 14e Eeuw in Midden-Europa, sedert de 19e Eeuw in het Ruhrgebied en vooral na de oorlog 1940-1945 ook in het Zuid-Limburgse kolenbekken. Daarvoor is Catharina van Alexandrië patrones van deze beroepsgroep. Er is geen fysiek bewijs, dat Barbara ooit heeft bestaan. Haar verhaal lijkt te zijn geschreven in de 7e Eeuw als een vrome roman. Haar naam is dan ook ingevolge het Tweede Vaticaans Concilie van de lijst der heiligen afgevoerd.

Gedicht


Hieronder de tekst die de (toen) kapitein der artillerie De Pont, dat hij op 4 december 1952 voordraagt bij het Sint-Barbaradiner in Bergen op Zoom bij het Regiment Veldartillerie Prins Frederik:

De geschiedenis van Sint-Barbara in 60 seconden

In Nicomedië woonde een maagd, vanwege haar schoonheid voortdurend belaagd,
Haar vader wou haar duur verkopen, menig minnaar is dan ook afgedropen.

Voordat hij een lange reis gaat maken regelt hij ook Barbara’s zaken.
Een nieuw badhuis wordt erbij gebouwd, waar hij zijn dochter gevangen houdt.

In die tijd gaat ze over tot het christendom, als papa dat hoort, dan barst de bom.
Ze wordt gemarteld, geslagen, gekweld en zelfs voor een deel ontveld.

Als ze vader geen beterschap belooft, wordt ze persoonlijk door hem onthoofd.
De hemel stuurt een bliksem neer met opdracht: “Raak die ouwe heer”.

Nu is Barbara voorspraak in bittere nood en als ’t gaat om niet voorziene dood.
Mijnwerkers, steenhouwers en artilleristen, zijn lieden die om haar liefde twisten.

Delen:
Deel dit artikel per mail










Verzend
laatste update doorMartin Krewinkel op 8 oktober 2021
96 x gelezen

1 reactie op “St. Barbara”

  1. Dat Sint-Barbara in het Nederlandse de patroonheilige van de mijnwerkers werd, is goeddeels te danken aan de Poolse en Sloveense mijnwerkers die haar meenamen toen zij na de 1e wereldoorlog naar onze mijnstreken kwamen en haar in die mijnen installeerden waar zij aan de slag gingen. Tot aan het einde van de 2de wereldoorlog waren ook Sint-Catharina, Sint-Anna (Duitsland en het Land van Rode), Sint-Jozef, Sint-Callistus (met pleitbezorgers in Terwinselen/Landgraaf en Neerbeek) en Sint-Leonard (Wallonië) nog in de running, maar Sint-Barbara won het pleit.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *