Moordaanslag op de Nieuwstraat

Bij een schietpartij aan de Nieuwstraat worden rond 12:10 uur op woensdag 1 november 1978 drie douaniers neergeschoten. Eén slachtoffer, de 20-jarige Dyon de Jong uit Tilburg, overlijdt te plaatse. Nadat hij gewond op de grond ligt wordt hij van dichtbij nogmaals beschoten. Een tweede douanier, de 24-jarige Jan Pieter Goemans uit Grave, wordt met een nekschot naar het ziekenhuis in Heerlen vervoerd en een derde, Franciscus van Ierland, krijgt een kogel in de schouder en gaat voor behandeling naar het ziekenhuis in Kerkrade. Een vierde douanier, Robert de Koster, kan net op tijd wegduiken achter de dienstauto en wordt niet geraakt. Van de daders, een man en een vrouw, ontbreekt ieder spoor en er is slechts een vaag signalement.

Bron: De Telegraaf 2-11-1978

Het tweetal, een man van ongeveer 30 en en vrouw van ongeveer 20, staat ter hoogte van de Kokelestraat. Zij staat aan de Duitse kant van de leiconblokken en hij aan de Nederlandse zijde. Ze worden aan een routinecontrole onderworpen en hierbij blijkt dat ze enkele sloffen sigaretten bij zich hebben. Hierop worden de man en vrouw verzocht mee te gaan naar grenspost De Locht voor de formaliteiten omtrent deze “kruimelsmokkel”. De man pakt opeens een handvuurwapen en begint te schieten. De vrouw grijpt een UZI-pistoolmitrailleur van achter een bos anjers en opent ook het vuur. Het tweetal vlucht al schietend de Kokelestraat in waar ze even verderop in de Angelastraat het busje van de dan 37-jarige broodbezorger Lei Wassen van bakkerij Odekerken stelen en ervandoor gaan. Lei denkt in eerste instantie aan een grap en wil zich verdedigen, maar raakt overtuigd als hij een vuurwapen tegen zijn kin gedrukt krijgt. Bij de controle wordt aan de man zijn paspoort gevraagd. Als het schieten begint stopt douanier van Ierland dit in zijn broekzak. De pas, die pas lange tijd na het voorval weer gevonden wordt, zal een sleutelrol innemen in het strafproces.

Het busje wordt later teruggevonden op het Carboonplein. Van hieruit zijn ze in een waarschijnlijk gele Mercedes verder gevlucht. Als snel oppert de Duitse politie dat de daders mogelijk twee leden van de Rote Armee Fraktion (RAF) zijn, hoewel daar op dat moment geen aanwijzingen voor zijn. Op de plaats delict worden bij onderzoek 27 kogelhulzen gevonden.

Jan Pieter Goemans overlijdt op 14 november aan zijn verwondingen in het Heerlense De Weverziekenhuis.

Op 20 november vindt er een op de plek van de aanslag een drie uur durende reconstructie van de schietpartij plaats, waaraan 25 politiefunctionarissen deelnemen. De video van deze reconstructie wordt later aan getuigen getoond in de hoop dat ze zich zo meer details herinneren. Robert de Koster wordt begin 1979 bij wijze van uitzondering met toestemming van de Minister van Justitie onder hypnose verhoord. Dit, in een poging een zo gedetailleerd mogelijk signalement te kunnen krijgen. Dit onderzoek levert echter niets op.

Wethouder Frans Krasovec onthult de plaquette.

Een half jaar na de aanslag, op 9 juni 1979, wordt in Frankfurt het RAF-lid Rolf Heissler opgepakt. Hierbij raakt hij ernstig gewond aan zijn hoofd, mede waardoor het proces, dat vanaf oktober 1981 in Düsseldorf plaatsvindt, lang op zich laat wachten. De bewijsvoering is lastig, maar het teruggevonden paspoort is een sleutelbewijs. Hij wordt veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf. Na 22 jaar cel wordt Heissler op 21 oktober 2001 gratie verleend.

Adelheid Schulz, de vrouwelijke verdachte, wordt in 1982 opgepakt. Drie jaar later wordt ze, onder andere voor haar betrokkenheid bij de ontvoering van en de moord op de Duitse grootindustrieel Hans Martin Schleyer, veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf. Pas in mei 1994 wordt in Stuttgart voorgeleid op beschuldiging van de moord op de twee douaniers. Haar aandeel in de moordzaak kan dan worden vastgesteld dankzij getuigenissen van in de DDR ontmaskerde RAF-terroristen. Vanwege haar broze gezondheid wordt ze in oktober 1998 voorlopig vrijgelaten. Op 26 februari 2002 wordt haar gratie verleend door bondspresident Johannes Rau.

Ter herdenking van de aanslag wordt op initiatief van pastoor Jos l’Ortye van Bleijerheide op de hoek Nieuwstraat-Kokelestraat een gedenksteen onthult. De onthulling door wethouder Frans Krasovec vindt plaats op 1 november 2003, 25 jaar na de aanslag. De steen is een ontwerp van de Kerkraadse kunstenaar Wim Steins.

Trivia


Een zuster van verpleegafdeling A401 in het Kerkraadse St. Jozef ziekenhuis verzamelt meer dan een jaar na de aanslag, op 13 maart 1980, kleding die zij naar de missie wil sturen. Hierbij vindt zij in een douanebroek een paspoort. Zij geeft het af bij de portier van het ziekenhuis, die het op zijn beurt weer aan een collega geeft wiens buurman bij de politie werkt.

Laatst bijgewerkt doorMartin Krewinkel op 19 januari 2022
98 x gelezen

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en Google Privacy Policy en Servicevoorwaarden toepassen.