Op 1 november 1978 worden rond 12:10 bij een schietpartij aan de Nieuwstraat drie douaniers neergeschoten. Eén slachtoffer, de 20-jarige Dyon de Jong uit Tilburg, komt ter plaatse te overlijden. Nadat hij gewond op de grond ligt wordt hij van dichtbij nogmaals beschoten. Een tweede douanier, de 24-jarige Jan Pieter Goemans uit Grave, wordt met een nekschot naar het ziekenhuis in Heerlen vervoerd. Een derde slachtoffer, Franciscus van Ierland, krijgt een kogel in de schouder en gaat voor behandeling naar het Kerkraadse St. Jozef ziekenhuis. Een vierde douanier, Robert de Koster, kan net op tijd wegduiken achter de dienstauto en wordt niet geraakt. Van de daders ontbreekt ieder spoor. Er is slechts een vaag signalement bekend.
Het tweetal, een man van ongeveer 30 en en vrouw van ongeveer 20, staat ter hoogte van de Kokelestraat. Zij staat aan de Duitse kant van de Nieuwstraat. Deze wordt over de hele lengte in tweeën gedeeld door leiconblokken, die de grens tussen Nederland en Duitsland markeren. De man staat aan de Nederlandse kant. Ze worden aan een routinecontrole onderworpen en hierbij blijkt dat ze chocolade en enkele sloffen sigaretten bij zich hebben. Ze worden verzocht mee te gaan naar grenspost De Locht voor de formaliteiten omtrent deze “kruimelsmokkel”. Aan de man wordt gevraagd zijn paspoort te laten zien. Even later pakt hij plotseling een handvuurwapen en begint te schieten. De vrouw grijpt een UZI-pistoolmitrailleur van achter een bos anjers en opent ook het vuur. Al schietend vluchten ze de Kokelestraat in. Als het schieten begint stopt douanier van Ierland de pas in zijn broekzak. De pas die van Ierland heeft ingenomen wordt pas lange tijd na het voorval teruggevonden en zal een sleutelrol innemen in het strafproces.
Een stukje verderop, in de Angelastraat, stelen ze het busje van de dan 37-jarige broodbezorger Lei Wassen van bakkerij Odekerken en gaan er mee vandoor. Lei denkt in eerste instantie aan een grap en wil zich verdedigen, maar raakt overtuigd als hij een vuurwapen tegen zijn kin gedrukt krijgt. Het busje van Wassen wordt later teruggevonden op het Carboonplein. Van hieruit zijn ze in een waarschijnlijk gele Mercedes verder gevlucht. Hoewel daar op dat moment geen directe aanwijzingen voor zijn, beweert de Duitse politie als snel dat de daders mogelijk twee leden van de Rote Armee Fraktion (RAF) zouden kunnen zijn. Op de plaats delict worden bij onderzoek 27 kogelhulzen gevonden.
Jan Pieter Goemans overlijdt op 14 november aan zijn verwondingen in het Heerlense De Weverziekenhuis.
Op 20 november vindt er een op de plek van de aanslag een drie uur durende reconstructie van de schietpartij plaats. Hieraan nemen 25 politiefunctionarissen deel. De video van deze reconstructie wordt later aan getuigen getoond in de hoop dat ze zich zo meer details herinneren. Robert de Koster wordt begin 1979 bij wijze van uitzondering met toestemming van de Minister van Justitie onder hypnose verhoord. Dit, in een poging een zo gedetailleerd mogelijk signalement te kunnen krijgen. Dit onderzoek levert echter niets op.
Een half jaar na de aanslag, op 9 juni 1979, wordt in Frankfurt het RAF-lid Rolf Heissler, geboren als Rolf Gerhard Leberwurst, opgepakt. Hierbij raakt hij ernstig gewond aan zijn hoofd, mede waardoor het proces, dat vanaf oktober 1981 in Düsseldorf plaatsvindt, lang op zich laat wachten. De bewijsvoering is lastig, maar het teruggevonden paspoort is een sleutelbewijs. Hij wordt veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf. Na 22 jaar cel wordt Heissler op 21 oktober 2001 gratie verleend. Hij overlijdt op 18 mei 20231)Der Spiegel, nr.25, 1979.
Adelheid Schulz, de vrouwelijke verdachte, wordt in 1982 bij Heusenstamm in Hessen opgepakt. Drie jaar later wordt ze, onder andere voor haar betrokkenheid bij de ontvoering van en de moord op de Duitse grootindustrieel Hans Martin Schleyer, veroordeeld tot een gevangenisstraf van twee keer levenslang. Pas in mei 1994 wordt in Stuttgart voorgeleid op beschuldiging van de moord op de twee douaniers. Haar aandeel in de moordzaak kan dan worden vastgesteld dankzij getuigenissen van in de DDR ontmaskerde RAF-terroristen. Vanwege haar broze gezondheid wordt ze in oktober 1998 voorlopig vrijgelaten. Op 26 februari 2002 wordt haar gratie verleend door bondspresident Johannes Rau2)Frankfurther Algemeine, 26 feb. 2002.
Ter herdenking van de aanslag wordt op initiatief van pastoor Jos l’Ortye van Bleijerheide op de hoek Nieuwstraat-Kokelestraat een gedenksteen onthult. De onthulling door wethouder Frans Krasovec vindt plaats op 1 november 2003, 25 jaar na de aanslag. De steen is een ontwerp van de Kerkraadse kunstenaar Wim Steins.
Trivia
Een zuster van verpleegafdeling A-401 in het Kerkraadse St. Jozef ziekenhuis verzamelt meer dan een jaar na de aanslag, op 13 maart 1980, kleding die zij naar de missie wil sturen. Hierbij vindt zij in een douanebroek een paspoort. Zij geeft het af bij de portier van het ziekenhuis, die het op zijn beurt weer aan een collega geeft wiens buurman bij de politie werkt. Het paspoort behoort toe aan een van de schutters en blijkt een meermaals door de RAF gebruikte vervalsing te zijn.3)Limburgsch Dagblad, 9 okt 1981
Voetnoten