Kasteel Erenstein

Algemeen


Rond 1350 vestigt Ridder Adam van Ederen, afkomstig uit Linnich (D), zich in het Land van Rode. Hij bouwt een bestaand woonhuis uit tot kasteel. Vanaf dat moment noemt hij zich Adam van Eyderensteyne. Erenstein is een verbastering hiervan.

Samen met de Abten van Rolduc waren de heren van Erenstein de belangrijkste gezagsdragers in de regio. Zij hadden het recht om tol te heffen bij de nabijgelegen brug over de Anstel, waar een belangrijke handelsweg tussen de steden Keulen, Brugge en Gent overheen voerde. Aan de wijn die over die weg werd vervoerd, dankt de Wijngracht haar naam.

Lange tijd is Erenstein de zetel van (adellijke) families als Spies, Poyck, de Grand Ry (vanaf 1858), de Cartier en Grupello. Architect Couven, Johann Joseph is op een aantal bouwkunstzaken van grote invloed geweest. Tussen 1900 en 1975 wordt Erenstein meestal omschreven als kasteel Oud-Erenstein, om onderscheid te maken tussen het kasteel en de hoeve Nieuw Erenstein. Het kasteel en de landerijen er om heen liggen in een gebied dat Groene Long en Cranenweyer genoemd wordt. De gracht om het kasteel wordt gevoed uit de Anstellerbeek.

In de loop der eeuwen raakte het kasteel in verval. Na een ingrijpende restauratie in de jaren 50 van de 20ste eeuw is het sinds 1980 in gebruik als restaurant. In 2007 werd de naastgelegen Franse tuin aangelegd.

Het kasteel heeft de volgende rijksmonumentstatus:

Rijksmonumentnr. 23552
Provinciaal Monument Objectnr. 6468PC6
Provinciaal Monument Complexnr. C6468PC6

Het kasteel is sinds 2006 tevens decor voor het jaarlijkse dancefestival Castle of Love.

Geschiedenis


1340 – Het kasteel is gebouwd in de eerste helft van de 14e Eeuw (1340). Andere bronnen vermelden een bouwjaar van 1396. Aanvankelijk doet het dienst als wachtpost langs de handelsweg van Keulen naar Vlaanderen (de tegenwoordige Wijngracht en verder)
1450 – In dit jaar huwt Johanna van Gronsveld met Johan Huyn waardoor hij eigenaar wordt van het kasteel.
1708 – Op 11 mei breekt er een grote brand uit en worden de stallingen en de graanschuur verwoest. Het huidige gebouw met kapel en hoektorens dateert van 1722.
1903 – In dit jaar gaat Erenstein over in eigendom van de Franse paters Franciscanen. Zij vestigen er een internaat dat in 1924 wordt opgeheven.
1914 – Door bemiddeling van het Comité voor Heerlen en omstreken krijgt het Nederlandsche Roode Kruis in een kring van 10 km. om Heerlen een aantal locaties voor de inrichting van noodhospitalen ter beschikking. Het klooster der paters Franciscanen te Oud-Erenstein is een van de locaties die in geval van oorlog hiertoe worden ingericht1)Limburger Koerier 28 augustus 1914.
1940 – Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog verlaten de paters Erenstein en bieden het te koop aan. Aanvankelijk voor Fl.35.000, later voor Fl.20.000. Vanaf 1943 is de gemeente Kerkrade eigenaar van het gebouw.
1960 – Tot dit jaar 1960 staat rondom Erenstein nog de boerderij van familie Smeets, het huis van de familie Vilain en het voormalige klooster van de paters Franciscanen.
1966 – De Franciscanervleugel, waarin een aantal jaren sinds 1945 een gemeentelijk museum gelegen is, wordt gesloopt. Erenstein behoort samen met Chateau Neercanne en Winselerhof tot de Camille Oostwegel Chateau Hotels & Restaurantsgroep. Tussen 1962 en 1970 wordt het kasteel gerenoveerd.
2006 – In november wordt een start gemaakt met de opwaardering van het kasteelpark dat onderdeel is van Park Gravenrode.

Eigenaren


2010-0000 – Gemeente Kerkrade, exploitant Fletcher Hotel Group, vanaf 1 april
0000-2010 – Gemeente Kerkrade, exploitant Camille Oostwegel
1940-0000 – Gemeente Kerkrade.
1903-1940 – Franse paters Franciscanen.
1840-1880 – Victor Joseph de Grand Ry en Maria Josepha de Grand Ry-Colen.
0000-1840 – Maria Josepha Colen.
1802-0000 – Michel Francis Colen.
0000-1802 – Augustinus Goswinus Poyck.
1725-0000 – Petrus Caspar Poyck en Aldegonda Jacobine De Grupello. Medebewoners: Anna Maria Dautzenberg en Gabriel Grupello.
1707-0000 – Willem Hendrik Poyck.
0000-1707 – Vrijdame van Eynatten van Opsinnich en H.B. van Wassenaar.
1689-0000 – Johan Theobald van Eynatten van Opsinnich (ook bekend onder de naam: Johan Theobald von Sinnich Schellert).
1681-1689 – Gravin van Limburg-Stirum.
0000-1681 – Frans Wilhelm von Spies (zeker in 1645).
0000-0000 – Johannes Spies van Kasrwel (zeker in 1620).
1550-0000 – Daniël Spies van Büllesheim tot Schweinheim (zeker in 1606).
1450-1499 – Johanna Van Gronsveld en Huyn van Amstenrade, Johan.
1403-0000 – Daem van Ederen en Johann Grande, sinds 16 mei.
1374-1403 – Daem van Ederen (mogelijk sinds 1375) tot 16 mei.
1363-1374 – Adam van Ederen (mogelijk tot in 1375).
1340-1363 – Vooralsnog onbekend.

Bijgebouwen


De bij het kasteel behorende objecten zijn:

Verder


Meer informatie is ook te lezen via https://sites.google.com/site/agrarischkerkrade/a-1-erenstein

Naslagwerken

  • Anoniem, Uit Kerkrade’s verleden : opstellen uitgegeven bij gelegenheid van het 350-jarig bestaan der Schuttersbroederschap St.-Sebastianus, z.p. (Kerkrade, De Zuid-Limburger), z.j. (1967), 116 p.
  • Anoniem, Restaurant Kasteel Erenstein 1980-1990, Uitgave van het restaurant zelf, 1990, 102 p.
  • Augustus, L., ‘De familie Spies en Ehrenstein en het pandheerschap over Kerkrade, 1564-1689′ in: Uit Kerkrade’s verleden, Kerkrade, 1967, p. 43.
  • Augustus, L., ‘Bij een plattegrond van Oud-Ehrenstein uit de 17de eeuw’ in: Uit Kerkrade’s verleden, Kerkrade, 1967, p. 67.
  • Augustus, L., ‘Het geslacht Ehrenstein op het gelijknamige kasteel te Kerkrade’ in: Het land van Herle, 26(1976), p. 51-60.
  • Augustus, L., ‘Kasteel Ehrenstein te Kerkrade en zijn bewoners in de achttiende eeuw’ in: De Maasgouw, 95(1977), p. 65-79 en 129-142, 96(1978), p. 11-23 en 101-108.
  • Augustus, L., ‘Kasteel Ehrenstein 875 jaar’ in: Het land van Herle, 34(1984), p. 71-80.
  • Boudewijn, P.M., Kerkrade, monumentje van uw tijd waard, Kerkrade, Weekblad Zuid-Limburger, 1989, 79 p.
  • Cornitz, L. von, Schloss Ehrenstein und seine Bewohner: eine Erzaehlung aus unserer Zeit, Berlin, Neumann, 1866, 307 p. (Waarschijnlijk gaat dit boek over een ander Ehrenstein.)
  • Crassier, Louis baron de, Dictionnaire historique du Limbourg néerlandais de la période féodale à nos jours, Maastricht, Van Aelst, opnieuw gepagineerde overdruk uit Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Limbourg 1930-1937, p. 229.
  • Driessen, J.F., Kerkrade in oude ansichten: waarin afbeeldingen van Ansteldal, Bleijerheide, Chevremont, Haanrade, Holz, Hopel, Kaalheide, Nulland, Spekholzerheide en Terwinselen, Zaltbommel, Europese Bibliotheek, 1972, 156 p.
  • Driessen, J.F., Inventaris van de archieven der gemeente Kerkrade 1795-1946, Kerkrade, Gemeente Kerkrade, 1986, 318 p.
  • James, G.P.R., The castle of Ehrenstein: its lords spiritual and temporal; its inhabitants earthly and unearthly, Leipzig, (Collection of british authors; vol. CXV) Tauchnitz, 1847, 400 p. (Waarschijnlijk gaat dit boek over een ander Ehrenstein.)
  • Janssen de Limpens, K.J.Th., Leen- en laathoven in de Maaslandse territoria vóór 1795, (Werken uitgegeven door Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap, nr. 6) Maastricht, 1974, p. 41 (nr. 143).
  • Marres, W. en J.J.F.W. van Agt, Zuid-Limburg, uitgezonderd Maastricht, Den Haag, staatsdrukkerij, Deel V (provincie Limburg), derde stuk in De Nederlandse Monumenten van Geschiedenis en Kunst, 1962, p. 310.
  • Negri. Von, ‘Ehrenstein und die Herren von Ehrenstein (Kerkrade)’ in: De Maasgouw, 58(1938), p. 64. en 60(1940) p. 74.
  • Pelzer, J. en J. Raaijmakers, Kerkrade in oude foto’s, Zaltbommel, Europese Bibliotheek, 1992, 120 p.
  • Renaud, J.G.N., ‘Een kwart eeuw oudheidkundig bodemonderzoek in Nederland’ in: Gedenkboek A.E. van Giffen, Meppel, 1947, p. 438, pl 61 en p. 442.
  • Renaud, J.G.N., ‘Middeleeuwse kastelen in Limburg’ in: Bulletin Koninklijke Nederlandse Oudheidkundige Bond, 6de serie, 14(1961), p. 109-140.
  • Reyen, P.E. van, Middeleeuwse kastelen in Nederland, Bussum, Fibulareeks 9, uitgever C.A.J. van dishoeck, 1965.
  • Scholtes, J., Kerkrade in de schaduw der eeuwen: vermeldenswaardige feiten en gebeurtenissen, 9 delen, Kerkrade, 1980-1988.
  • Timmers, J.J.M., ‘Van renaissance tot romantiek’ in: Twaalf facetten van cultuur en natuur in Zuid-Limburg, p. 211-247.
  • Toussaint, A.J., Limburg ons heem, Lutterade, Fonds voor Heemkunde, 1940, 84 p.
  • Verzijl, J.J.M.H., ‘De verkoop van Ehrenstein aan de gebroeders Dominicus en Michael Colen (te Maastricht), 11 sept 1802’ in: De Maasgouw, 62(1942), p. 43.
Delen:
Deel dit artikel per mail










Verzend

Voetnoten[+]

laatste update doorJo Linden op 21 juni 2021
130 x gelezen

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *